On this title
Benedictine editors remark that no careful reader can fail to note
that the letter is written not by Basil but about Basil.
“Hodie,” they write, “inter eruditos
fere convenit eam a Gregorio patre, filii manu, ad Eusebium
Samosatensem scriptam fuisse. Nam senem se esse declarat
auctor Epistolæ et in Cappadocia Episcopum, ut qui litteris
cleri ad electionem Episcopi, et Ecclesiæ Cæsariensis
defesionem invitatus fuerit. Is autem ad quem scribit et eadem
dignitate præditus erat, et laboribus pro Ecclesia susceptis
clarus, et amicus Basilio, nec Cappadociæ vicinus. Omnia
in Eusebium Samosatensem mirifice conveniunt, quem Basilii
ordinationi scimus interfuisse,” and they give, moreover,
as their descriptive heading: “Gregorius Theologi
pater Eusebium Samosatensem, misso Eustathio diacono, invitat ad
electionem Episcopi Cæsariensis ut eo adjuvante Basilius eligi
possit.” Fialon, however, apparently forgetting the
reference to old age, writes (Étude Hist. p. 87,
n.): “Cette lettre est
évidemment de Grégoire de Nazianze,”
meaning the younger. The election of St. Basil, who probably
“voluit episcopari” to the
archiepiscopal throne, was indeed mainly due to the intervention of
the elder Gregory. Basil’s unfortunate and indefensible
disingenuousness in summoning the younger Gregory to Cæsarea on
the plea of his own severe illness defeated its object. But
for the prompt and practical intervention of Gregory the elder, and
this appeal to Eusebius of Samosata, the archbishopric might have
fallen into unworthy, or at least inferior, hands. Vide
Biog. Notice in Proleg., .